آموزش نویسندگی در ۱۰ گام کلیدی
بی مقدمه باید گفت، آموزش نویسندگی سادهترین و در عین حال سختترین کار دنیاست. همه چیز بستگی به خود شما دارد که ماجرا را جدی بگیرید و دنبال یاد گرفتن اصول نوشتن، مطالعه بسیار، اندیشه ورزی بسیار، نوشتن بسیار و بارها و بارها باز نویسی و ویرایش متن بروید یا نه؟
چرا که نوشتن فرآیندیست که مستقیم با اندیشه سر و کار دارد. اگر اندیشه خود را تقویت و دانش خود را رشد ندهید، هیچکس در دنیا نمیتواند از شما یک نویسنده بسازد. بنابراین اولین قدم تلاش و پشتکار و اراده محکم خود شما در فرآیند نویسنده شدن است.
نویسنده شدن را به خودتان سخت نگیرید. اما هر چقدر که میتوانید قضیه را جدی بگیرید. زیرا به احتمال زیاد اولین باری که چیزی مینویسید، از نوشته خود ناامید میشوید. متن به نظرتان ضعیف است. یا دیگران انقدر از شما ایراد میگیرند که ناامیدتان میکنند.
خود من هم آن اوایل خیلی از نوشتههایم ناامید میشدم و البته هنوز هم گاهی میشوم. به خصوص وقتی در اولین نشست انجمن ادبی به اولین داستانم کلی ایراد گرفتند.
مطمئناً آن روز فکر کردم که من اصلاً بدرد نویسنده شدن نمیخورم و استعدادش را ندارم. اما بعدها بود که فهمیدم، این ناامیدی چه اتفاق خجستهای است.
که اگر این اتفاق نیفتد و از نوشته خود ناامید نشویم. نمیرویم به دنبال یاد گرفتن و برطرف کردن ایرادات و قدم به جلو برداشتن.
بنابراین اگر از نوشته خود ناامید شدید، نگران نباشید. نوشتن را جدی بگیرید و بروید خیلی محکم هر چیزی که لازم است را یاد بگیرید.
بی شک با هر بار نوشتن گامی به جلو برمی دارید و پیشرفت میکنید. طوری که بعد از مثلاً یک سال تلاش و بی وقفه نوشتن، وقتی که نوشتههای اولیه خود را با نوشتههای امروز مقایسه میکنید از پیشرفتتان حسابی کیف خواهید کرد.
ز گهوار تا گور نویسندگی بیاموز
آموزش نویسندگی از آن نوع یادگیریهایی است که یکهو به خودت میآیی و میبینی از گهواره تا گور همچنان مشغول یاد گرفتن نویسندگی هستی.
مطمئناً همان اندازه که نوشتن آسان است و همه ما همانطور که فکر میکنیم و حرف میزنیم، میتوانیم بنویسیم. همانقدر هم سخت و پیچیده است و یک نویسنده تا آخر عمر هر متنی که مینویسد، به طور کامل از آن راضی نخواهد بود.
یک نویسنده هر بار که خطا و اشتباهی را در نوشتهی خود پیدا میکند، چیز جدیدی یاد میگیرد و یک گام به جلو بر میدارد.
پس نه آنقدر به خودتان آسان بگیرید که هر چیزی را هر جوری شده بنویسید. نه آنقدر سخت بگیرید که تا آخر عمر از ترس خطا کردن دست به قلم نبرید.
بلکه ابتدا اصول اولیه نویسندگی را یاد بگیرید و بعد شروع به نوشتن کنید. با هر بار نوشتن ذهن شما قویتر شده و یک گام به جلو برمی دارید.
نویسندگی چیست؟
نوشتن فعالیتی است که به وسیلهی آن اندیشههایتان را به متن تبدیل میکنید. اندیشه و افکار شما شامل اطلاعات و آموختهها، نظرات، تحلیلها، مفاهیم، خاطرات، تخیلات و… شماست. هدف از نوشتن یا ثبت اطلاعات و اندیشههاست و یا ارتباط برقرار کردن با دیگران.
ما در حوزه نویسندگی با نوشتههایی که جهت ثبت اطلاعات نوشته میشوند کاری نداریم. اما برخی از متنهایی که مینویسید تا اندیشههای خود را ثبت کنید و یا با مخاطب ارتباط برقرار کنید، میتواند در حوزه نویسندگی قرار گیرد.
این متنها در اصل یک پیام هستند و هر پیام برای نوشته شدن دو وجه مختلف دارد. وجه اول اینکه چه چیزی میخواهیم بگوییم یا همان محتوای نوشته ما و وجه دوم اینکه چگونه میخواهیم بگوییم یا همان قالب نوشتهی ما.
هر چه قدر نوشتهی شما چه از نظر محتوا و چه از نظر قالب با کیفیت و تاثیرگذارتر باشد و افراد بیشتری را تحت تاثیر قرار دهد، شما نویسندهی بهتر و حرفهایتری هستید. نویسنده با میزان توانایی و مهارتش در چینش کلمات و استعدادش در خلق محتوای ژرفتر و موثرتر محک میخورد.
نویسندگی یعنی شما حواس پنجگانه یا حتی ششگانه خود را خوب به کار بیندازید. همه چیز را با دقت ببینید و درباره آن بیاندیشید. صداها را فقط نشنوید، بلکه با دقت به همه حرفها و صداها گوش بسپارید و در حافظه خود حفظ کنید. به بوها و رایحهها دقت کنید و یاد بگیرید چگونه آنها را توصیف کنید. با مزهها و حس چشایی خود بازی کنید و توجه کنید مزههای مختلف و یا ترکیب آنها چه احساسی را در شما برانگیخته میکند. از لمس سطوح مختلف مانند اشیاء نرم، زبر و… چه حسی پیدا میکنید و چگونه میتوانید آنها را توصیف کنید.
حتی ذهن و قلبتان را برای دریافت امواج مثبت و منفی که به سمت شما میآید هشیار کنید. میزان درکتان را بالا ببرید و سپس به آنچه دریافت کردهاید و اطلاعات ورودیتان خوب، زیبا و هنرمندانه بیندیشید.
به دنیای اطرافتان با زاویه دید متفاوت از دیگران و حتی خود بیاندیشید و در نهایت نتیجهی اندیشه ورزی خود را به زبانی روان و جذاب طوری که مخاطب بتواند با آن ارتباط برقرار کند به نوشته تبدیل کنید.
آموزش نویسندگی
آموزش نویسندگی مطلب گستردهای است که جنبههای گوناگونی را در بر میگیرد. مطمئناً با خواندن یک مقاله هر چقدرم که طولانی باشد، کسی نویسنده نمیشود. در اینجا مختصری با اصول اولیه هر نوشته آشنا میشویم و بعد از آن به ۱۰ گام در راه نویسنده شدن میپردازیم.
وقتی میخواهید شروع به نوشتن کنید، ابتدا باید ۵ عنصر اصلی را در مورد نوشته خود در نظر بگیرید. یعنی باید مشخص کنید که نوشته شما قرار است از بین انواع نوشته چه نوع زبان، بیان، قالب، مخاطب و موضوعی داشته باشد.
مثلاً وقتی نوشتهی یک رمان، یک مقاله علمی و یا گزارش خبری را میخوانید، میبینید که این نوشتهها چقدر با هم متفاوتند و هر کدام ویژگیهای مخصوص به خودش را دارد.
در واقع نوشتهی یک رمان تفاوت بسیار زیادی با یک گزارش خبری دارد. علت آن هم این است که فاکتورهایی مانند زبان نوشته یا نوع بیان یا قالب آن در این نوشتهها با هم فرق دارند.
بنابراین قبل از شروع هر نوشتهای باید انتخاب کنید که این ۵ عنصر باید از چه نوعی باشد. یعنی نمیتوانید با زبان خبری و گزارشی یک رمان بنویسید یا با زبان علمی و تخصصی برای کودکان مطلب تهیه کنید.
در این صورت نوشته شما خارج از اصول نویسندگی خواهد بود. که این نه تنها قابل قبول نیست، بلکه نوشته شما نیز زیبا و تاثیرگذار نخواهد شد.
در نتیجه میتوانیم نوشتهها را از نظر این ۵ فاکتور، به انواع نوشتههای زیر تقسیم بندی کنیم:
- زبان
زبان نوشته میتواند به انواع مختلفی، مانند زبان علمی، ادبی، اداری، گفتاری یا محاورهای، کودکانه، مطبوعاتی و… تقسیم شود.
به عنوان مثال، زبان اداری کوتاه و صریح است و واژههای خاصی در آن به کار برده میشود. زبان مطبوعاتی همان زبان رسانهها از جمله روزنامهها و مجلات است. زبان گفتاری یا همان زبان محاورهای که در هنگام صحبت کردن آن را بکار میبریم، میتواند در برخی از داستانها از آن استفاده شود.
- بیان
یک نوشته از نظر طرز بیان میتواند به دو صورت طنز و جدی نوشته شود.
- قالب
همچنین قالب یک نوشته میتواند به انواع مختلفی، مانند مقاله، گزارش، نامه، نمایش نامه، فیلم نامه، قطعهی ادبی، داستان، رمان، سفرنامه، زندگی نامه، تبلیغ نویسی، محتوا نویسی و… تقسیم شود.
- مخاطب
وقتی تصمیم به نوشتن میگیرید، باید بدانید برای کدام مخاطب و در چه رنج سنی، جنسی و با چه میزان اطلاعات و تحصیلات و یا چه جهت فکری قرار است بنویسید.
مثلاً قرار است برای یک کودک بنویسید یا بزرگسال؟ یا قرار است برای یک آدم معمولی بنویسید یا مثلاً برای دانشجویان رشتهی پزشکی؟
مطئناً نوشتن برای هر دسته از مخاطبین لحن، زبان و نحوه گفتار خودش را دارد. هر گروه از افراد جامعه یک سری اطلاعات و علائق خاصی دارند، که شما باید آن را بشناسید و طبق آن بنویسید.
- موضوع
تقسیم بندی نوشتهها بر اساس موضوع نوشته، میتواند طیف گستردهای را شامل شود. نوشتهها بر اساس موضوع به انواع مختلفی مانند تاریخی، سیاسی، علمی، تکنولوژی، روانشناسی، تخیلی، جنگی، درام، اجتماعی، ترسناک، عاشقانه و… تقسیم میشود.
آموزش نویسندگی در ۱۰ گام
آموزش نویسندگی یا در واقع مراحل نویسندگی را میتوان به ۱۰ گام تقسیم کرد. مسلط بودن به این مراحل میتواند با مطالعه و تمرین به فرآیند نویسنده شدن شخص کمک کند.
همانطور که دیدیم، قالبهای نوشتن متفاوت است و پرداختن به هر کدام از آنها تخصص خودش را میطلبد. در این سایت اختصاراً به دو قالب محتوا نویسی و داستان نویسی که در حوزه کاری و علاقه خودم است، میپردازم و به بقیه قالبها هم از نظرگاه متحوا نویسی نگاهی خواهیم انداخت.
لزومی ندارد که این ۱۰ گام را حتماً به ترتیب یاد بگیرید. اما مسلط شدن در تمام بخشها از الزامات یک نویسنده خوب شدن است. میتوانید در هر بخشی که احساس ضعف میکنید، به سراغ آن بروید تا به شما در راستای بهبود قدرت نویسندگی کمک کند. با کلیک روی عنوان هر گام وارد بخش مربوطه شوید.
نویسنده کیست؟
با به وجود آمدن فضای دیجیتال و روی کار آمدن صفحات مجازی، افراد توانستند افکار خود را در جایی غیر از صفحات کاغذی مکتوب کرده و نوشتههای خود را در اختیار خوانندگان بگذراند. این موضوع تغییرات مهمی را در ارائه تعریف نویسنده در دنیا ایجاد کرد است. ابتدا در مقاله زیر مطلب مختصری بخوانیم دربارهی اینکه نویسنده کیست و با تعریف جدید شخص نویسنده آشنا شویم.
- قالب نوشتن
- آموزش نگارش
- تسلط کلامی
- پیدا کردن ایده
- مدل ذهنی
- ترس از کاغذ سفید
- نوشتن
- ویرایش
- افزایش اطلاعات
- مخاطب شناسی
بدون دیدگاه